Wil je je bedrijf verkopen of overnemen? Dan is een goede waardebepaling de eerste stap. Hoe je de waarde van een bedrijf bepaalt, hangt af van de methode die je kiest en de factoren die meespelen. Er is niet één vaste formule: de waarde is altijd een combinatie van financiële cijfers en meer zachte factoren, zoals je klantenbestand en de marktpositie van het bedrijf.
Waarom is de waarde van een bedrijf subjectief?
De waarde van een bedrijf is nooit een hard, objectief getal. Een koper kijkt anders naar een bedrijf dan een verkoper. De een ziet groeipotentieel, de ander kijkt puur naar de winst van de afgelopen jaren. Factoren zoals een loyaal klantenbestand, sterke leveranciersrelaties of een ervaren team tellen mee, maar zijn moeilijk in één bedrag uit te drukken. Financiële gegevens vormen de basis, maar de uiteindelijke prijs komt altijd tot stand in onderhandeling.
De drie belangrijkste methodes om bedrijfswaarde te berekenen
Er zijn drie veel gebruikte manieren om de waarde van een bedrijf te bepalen. Elke methode heeft een eigen uitgangspunt en geeft een ander resultaat. Vaak gebruik je ze naast elkaar om een goed beeld te krijgen.
1. Vuistregels op basis van winst of omzet
De snelste manier is werken met vuistregels. Dit zijn vaste vermenigvuldigers die in een sector gebruikelijk zijn. Voorbeelden zijn 5 keer de nettowinst, of 0,75 tot 1,5 keer de jaaromzet. Een andere veelgebruikte formule is 1 keer de intrinsieke waarde plus 2 keer de nettowinst. Of 4 keer de nettowinst. Deze vuistregels geven een snelle indicatie, maar houd er rekening mee dat ze per branche sterk kunnen verschillen.
2. Rentabiliteitswaarde
De rentabiliteitswaarde gaat uit van de toekomstige winsten van het bedrijf. Je berekent hoeveel winst het bedrijf naar verwachting blijft maken en wat dat waard is voor een koper. Hierbij speelt ook het risico een rol: hoe stabieler de winst, hoe hoger de waarde. Dit is een gangbare methode bij mkb-bedrijven die al een paar jaar draaien en een voorspelbare winsthistorie hebben.
3. Intrinsieke waarde
De intrinsieke waarde kijk je wat het bedrijf bezit min wat het schuldig is. Je telt alle bezittingen op (machines, voorraden, vastgoed, vorderingen) en trekt alle schulden ervan af. Wat overblijft, is het eigen vermogen van het bedrijf. Dit is vooral bruikbaar bij bedrijven met veel tastbare bezittingen, zoals productiebedrijven. Bij dienstverlenende bedrijven, waar de waarde vooral in mensen en kennis zit, schiet deze methode tekort.
Welke factoren spelen nog meer mee?
Naast de financiële methodes zijn er andere factoren die de waarde omhoog of omlaag kunnen trekken. Denk aan:
- De kwaliteit van je klantenbestand: hoeveel vaste klanten heb je, hoe is hun betaalgedrag en hoe loyaal zijn ze?
- De afhankelijkheid van de eigenaar: een bedrijf dat zonder jou kan draaien, is meer waard dan een bedrijf dat staat of valt met jou als persoon.
- De marktpositie: hoe sterk sta je ten opzichte van concurrenten?
- Lopende contracten en abonnementen: terugkerende inkomsten verhogen de zekerheid voor een koper.
- De staat van de administratie: overzichtelijke en actuele cijfers geven vertrouwen.
Stap voor stap de waarde van je bedrijf bepalen
Wil je zelf aan de slag? Dit is een praktische aanpak:
- Verzamel de financiële cijfers van de afgelopen drie tot vijf jaar: winst, omzet, balans en schulden.
- Kies een of meerdere waarderingsmethodes die passen bij jouw type bedrijf.
- Bereken de waarde op basis van die methodes en leg de uitkomsten naast elkaar.
- Breng zachte factoren in kaart, zoals je klantenbestand, contracten en de mate waarin het bedrijf zelfstandig functioneert.
- Laat de waardebepaling controleren of uitvoeren door een onafhankelijke bedrijfsadviseur of accountant.
Wie helpt je bij de waardebepaling?
Je kunt een eerste schatting zelf maken met vuistregels. Maar bij een daadwerkelijke verkoop of overname is het verstandig om een professional in te schakelen. Denk aan een accountant, een bedrijfsovername-adviseur of een registerwaardeerder. Zij kennen de gangbare waarderingsmethodes in jouw branche en kunnen ook onderhandelen namens jou. De KVK biedt oriënterende informatie voor ondernemers die hun bedrijf willen verkopen of overdragen.
Klaar om verder te gaan?
Een goede waardebepaling is geen eenmalige momentopname. De waarde van een bedrijf verandert mee met de markt, de resultaten en de omstandigheden. Zorg daarom dat je financiële administratie altijd op orde is en je klantenbestand actueel blijft. Zo sta je sterker, of je nu wilt verkopen, een partner zoekt of gewoon wilt weten waar je staat.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de intrinsieke waarde en de rentabiliteitswaarde?
De intrinsieke waarde van een bedrijf is wat overblijft als je alle bezittingen optelt en alle schulden aftrekt. De rentabiliteitswaarde kijkt juist naar de toekomstige winstcapaciteit van het bedrijf. Bij dienstverlenende bedrijven is de rentabiliteitswaarde vaak relevanter, bij bedrijven met veel fysieke bezittingen speelt de intrinsieke waarde een grotere rol.
Hoe weet ik welke vuistregel ik moet gebruiken?
Welke vuistregel van toepassing is, hangt af van de branche. In sommige sectoren is 5 keer de nettowinst gangbaar, in andere sectoren rekent men met een percentage van de jaaromzet. Een adviseur of accountant die jouw branche kent, kan je helpen de juiste vermenigvuldiger te kiezen.
Heeft de afhankelijkheid van de eigenaar invloed op de waarde?
Ja, de mate van afhankelijkheid van de eigenaar heeft grote invloed op de bedrijfswaarde. Als het bedrijf zonder de huidige eigenaar goed kan blijven draaien, is dat aantrekkelijker voor een koper. Is de eigenaar onmisbaar, dan ziet een koper dat als risico, wat de waarde omlaag kan drukken.
Moet ik altijd een professional inschakelen voor een waardebepaling?
Voor een eerste indicatie kun je zelf aan de slag met vuistregels en historische cijfers. Maar bij een echte verkoop of bedrijfsoverdracht is het sterk aan te raden een onafhankelijke adviseur, accountant of registerwaardeerder in te schakelen. Die zorgt voor een onderbouwde en geloofwaardige waardebepaling die ook bij onderhandelingen standhoudt.
