Een lening met vaste afspraken
Een obligatie is een soort lening. Je leent je geld uit aan een bedrijf, organisatie of aan de overheid. In ruil daarvoor krijg je meestal rente. Het afgesproken geldbedrag dat je uitleent heet de nominale waarde. Vaak betaal je niet het hele bedrag in één keer, maar koop je voor een bepaald bedrag obligaties. Aan het einde van de looptijd krijg je dit geld weer terug. De afspraken staan vast: wie ontvangt het geld weer terug, wanneer gebeurt dat en hoeveel rente krijg je? Zo weet je meteen waar je aan toe bent.
Overheden en bedrijven gebruiken obligaties om geld te krijgen
Wanneer een overheid of bedrijf veel geld nodig heeft, bijvoorbeeld voor het bouwen van een school, ziekenhuis of een nieuw kantoor, kunnen zij niet zomaar geld lenen bij de bank. Daarom kiezen ze er vaak voor om obligaties uit te geven. Je kunt best zeggen dat dit een manier is om geld op te halen bij een groot aantal mensen tegelijk. Niet alleen grote beleggers, maar ook gewone mensen kunnen investeren in zulke leningen als ze dat willen. Dit gebeurt wereldwijd, niet alleen in Nederland.
Rente is de beloning voor jouw investering
Elke obligatie heeft een afgesproken rente. Dit wordt ook wel de coupon genoemd. Meestal krijg je elk jaar een vast bedrag aan rente. Stel: je koopt een obligatie van 1000 euro met een rente van 2 procent, dan ontvang je ieder jaar 20 euro aan rente. Die rente krijg je vaak op een vaste dag uitbetaald. Aan het einde van de looptijd, bijvoorbeeld na 5 of 10 jaar, krijg je je ingelegde bedrag terug, tenzij het bedrijf of de overheid niet kan betalen. Dit risico hoort bij beleggen in leningen, al zijn de kosten en risico’s bij overheidsleningen vaak kleiner dan bij kleine bedrijven.
De marktwaarde van een obligatie kan veranderen
Obligaties worden soms gekocht en verkocht op de beurs. Dit betekent dat de prijs op elke dag anders kan zijn. De waarde stijgt of daalt door bijvoorbeeld veranderingen in de rente op de markt of door het nieuws over het bedrijf of het land dat het geld leent. Soms kun je kiezen om je obligaties te verkopen voor het einde van de looptijd. Je krijgt dan de marktprijs en niet altijd het bedrag dat je hebt ingelegd. Dit maakt het algemeen beleggen in obligaties anders dan sparen bij de bank, want met sparen weet je precies wat je aan het eind krijgt. Door een verschil in vraag en aanbod kan de prijs van een obligatie hoger of lager liggen dan het originele bedrag.
Verschillende soorten obligaties en waar je op kunt letten
Niet alle obligaties zijn hetzelfde. Er zijn bijvoorbeeld staatsobligaties en bedrijfsobligaties. Staatsobligaties zijn uitgegeven door een land, zoals Nederland of Duitsland. Deze worden vaak gezien als veilige keuzes, omdat landen meestal hun schulden netjes betalen. Bedrijfsobligaties zijn uitgegeven door bedrijven. Hier is de kans groter dat een bedrijf de lening niet kan terugbetalen, dus het risico is wat hoger. De rente kan dan ook iets meer zijn. Vaak geldt: hoe meer risico, hoe hoger de beloning kan zijn. Denk goed na welk deel bij jou past voordat je besluit om je geld te investeren.
Risico’s en kansen voor beleggers
Geld uitlenen aan een bedrijf of een overheid klinkt misschien veilig, maar je loopt altijd een beetje risico dat je niet alles terugkrijgt. Soms daalt de waarde op de markt. Ook kan het gebeuren dat de rente veel lager wordt dan eerst afgesproken, of juist dat je belegging minder waard wordt als de economie verandert. Toch vinden veel mensen het een aantrekkelijke manier om langzaam een extraatje te verdienen met hun spaargeld. Kies altijd voor een duidelijke verdeling van je geld. Zet bijvoorbeeld niet al je spaargeld in één bedrijf of land.
- Verdeel je geld over meerdere beleggingen
- Zet niet al je spaargeld in één bedrijf of land
Meest gestelde vragen over obligaties
Wat is het verschil tussen een obligatie en een aandeel?
Een obligatie is een lening aan een bedrijf of overheid. Je ontvangt rente en krijgt meestal je geld terug. Een aandeel maakt je deels eigenaar van een bedrijf. Je krijgt vaak dividend als het bedrijf winst maakt, maar je kunt ook alles verliezen als het slecht gaat.
Hoeveel rente krijg je bij een obligatie?
Het rentepercentage op een obligatie staat meestal vast als je hem koopt. Dit kan verschillen per uitgifte en het hangt af van wie het geld leent. Soms krijg je iets meer rente bij meer risico. Let goed op de afspraken.
Kan ik een obligatie altijd verkopen?
Meestal kun je een obligatie tussendoor verkopen op de beurs. Maar je krijgt dan de marktprijs van dat moment en dat kan hoger of lager zijn dan je originele bedrag.
Wat gebeurt er als een bedrijf failliet gaat?
Als een bedrijf failliet gaat, ontvang je mogelijk niet al je geld terug. Mensen met een obligatie krijgen dan vaak eerder hun geld dan aandeelhouders, maar het risico blijft bestaan dat je verlies lijdt.
Zijn obligaties veilig?
Over het algemeen zijn staatsobligaties veiliger dan bedrijfsobligaties. Toch is er altijd een kans dat je minder terugkrijgt dan je hebt ingelegd. Spreid daarom je geld over meerdere beleggingen.
